Tiếng Việt (Vietnamese)

Anti transfer pricing

 Mới đây, Bộ Tài chính cho biết, qua thanh tra, kiểm tra, ngành thuế đã truy thu và phạt tổng cộng 6.009 tỉ đồng. Riêng công tác thanh tra chống chuyển giá thông qua hoạt động giao dịch liên kết của các doanh nghiệp đã xử lý giảm lỗ 3.924 tỉ đồng,

truy thu thuế và phạt 1.525 tỉ đồng, giảm khấu trừ 102 tỉ đồng. Trước đó, trong tháng 9, qua thanh tra 90 công ty có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) tại 10 địa phương, đã phát hiện nhiều doanh nghiệp có biểu hiện chuyển giá, trong khi gần 90% số doanh nghiệp báo lỗ liên tiếp từ năm 2007-2009.


 Mặc dù đã có những quy định để ngành thuế kiểm soát việc chống chuyển giá, nhưng kết quả thanh tra cho thấy tình trạng này vẫn tiếp diễn trong nhiều năm qua. Ông Nguyễn Văn Phụng, Phó Vụ trưởng Vụ Chính sách Thuế, thuộc Bộ Tài chính, cho biết các cơ quan thuế rất khó kiểm soát được giá mua bán, chuyển nhượng sản phẩm của doanh nghiệp FDI trong nước với tập đoàn mẹ hay công ty con ở nước khác. Bởi lẽ, một sản phẩm hoàn chỉnh có nhiều linh kiện khác nhau được sản xuất ở nhiều nước khác nhau, trong khi cơ quan thuế không nắm rõ được cấu phần hoặc phân bổ chi phí sản phẩm của các doanh nghiệp này. Vì thế, rất khó phát hiện sai phạm.


Để kiểm soát tình trạng trên, Bộ Tài chính cho biết đang phối hợp với EuroCham nghiên cứu một hình thức chống chuyển giá mới: Thỏa thuận trước về giá với doanh nghiệp.


Theo Ban Cải cách thuế, thuộc Tổng Cục thuế, đây là hình thức hiệu quả chống chuyển giá mà nhiều nước (như Trung Quốc và Ấn Độ) đã áp dụng. Để đảm bảo quyền lợi của quốc gia có doanh nghiệp bỏ vốn đầu tư và quốc gia tiếp nhận vốn đầu tư, cơ quan thuế 2 nước và nhóm doanh nghiệp có liên quan sẽ ngồi lại, bàn bạc thỏa thuận về giá chuyển nhượng sản phẩm hay linh kiện của doanh nghiệp. Mức giá được áp dụng trong một khoảng thời gian nhất định, đối với một nhóm hàng nhất định. Trên cơ sở đó, nhóm doanh nghiệp có quan hệ giao dịch sẽ không tăng giảm chi phí hay giá chuyển nhượng mua bán sản phẩm một cách bất hợp lý và cơ quan 2 nước cũng thu thuế đúng và đủ hơn.


Cái lợi của hình thức này là cơ quan thuế kiểm soát việc chuyển giá ngay từ đầu, không phải chạy theo thanh tra, kiểm tra như hiện nay, tốn quá nhiều thời gian.


Thủ tướng Chính phủ đã cho phép Bộ thí điểm hình thức thỏa thuận giá trước này. Hiện Bộ đang xem xét thí điểm với Công ty Samsung Việt Nam và sẽ xem xét đối với một số doanh nghiệp FDI khác. Bộ Tài chính cho biết, nếu thí điểm thành công, Bộ sẽ đề nghị Chính phủ bổ sung vào Luật Quản lý thuế sửa đổi, trình Quốc hội thông qua vào kỳ họp tháng 10.2012.


 


Một biện pháp khác mang tính gián tiếp chống thất thu thuế, đồng thời chống chuyển giá là buộc doanh nghiệp FDI phải dừng hoạt động nếu lỗ nhiều năm liên tiếp và lỗ thâm cả vốn tự có ban đầu. Trên thực tế, có nhiều doanh nghiệp FDI lỗ liên tiếp nhiều năm mà vẫn tiếp tục hoạt động. Điều đáng nói là họ sử dụng khá nhiều nguồn vốn trong nước trong quá trình hoạt động của mình, trong khi không hề đóng thuế.


Kết quả nghiên cứu về hiệu quả hoạt động của các doanh nghiệp FDI vừa được Bộ Tài chính và Chương trình Phát triển Liên Hiệp Quốc công bố, trong số 147 doanh nghiệp FDI được điều tra, có 38 công ty bị lỗ. Đặc biệt, có 10 doanh nghiệp thua lỗ liên tiếp kể từ khi được cấp giấy chứng nhận đầu tư. Tổng số lỗ lũy kế của các doanh nghiệp FDI được điều tra đến nay là 11.614 tỉ đồng. Đặc biệt, khả năng tự chủ tài chính của các doanh nghiệp này rất thấp (hệ số tự tài trợ vốn từ năm 2008-2010 lần lượt là 0,50%, 0,43% và 0,46%), nghĩa là họ phụ thuộc khá lớn vào khoản vay từ các ngân hàng thương mại.


Ông Phụng, Bộ Tài chính, cho rằng nếu một doanh nghiệp lỗ hết vốn đăng ký ban đầu mà không bổ sung thêm vốn thì nên rút giấy phép. Không nên để tình trạng một doanh nghiệp FDI sử dụng các nguồn lực trong nước mà cố tình lỗ để trốn tránh nghĩa vụ thuế. Thậm chí tình trạng doanh nghiệp FDI lạm dụng vốn vay trong nước còn trở nên nghiêm trọng hơn khi gần đây, xuất hiện một vài trường hợp chủ doanh nghiệp FDI bỏ trốn khỏi Việt Nam, để lại khoản nợ lớn.


Hiện có hơn 20 dự án của nhà đầu tư Hàn Quốc và Đài Loan tại 12 địa phương còn nợ đọng ngân hàng không có khả năng trả nợ với số tiền gần 80 triệu USD. Đây là thiệt hại kép khi vừa không thu được thuế vừa không đòi được nợ.


(Nguồn: Vũ Dũng-Nhịp Cầu Đầu Tư 21/11/2011)